Khám phá mâm cỗ ngày Tết ba miền có gì đặc biệt
08/06/2025
Nội dung bài viết
Hãy cùng Tripi khám phá những món ngon góp mặt trong mâm cỗ Tết của ba miền Bắc – Trung – Nam ngay trong bài viết này nhé.
Mỗi khi xuân về, gia đình Việt lại rộn ràng chuẩn bị mâm ngũ quả cùng nhiều món ăn truyền thống để cúng Tết. Những mâm cỗ ấy không chỉ là bữa tiệc ẩm thực mà còn là sự kết tinh của lòng thành kính và nét đẹp văn hoá thờ cúng tổ tiên. Hôm nay, chúng ta hãy cùng khám phá xem mâm cỗ ngày Tết ở ba miền có gì đặc sắc.
Mâm cỗ Tết truyền thống gồm những món gì?
Từ xưa, ông bà ta có câu “mâm cao, cỗ đầy” để chỉ sự chỉn chu, đầy đủ trong cách bày biện mâm cỗ – thường là 8 bát và 8 đĩa, thể hiện sự trang trọng và lòng hiếu kính.
8 đĩa truyền thống gồm:
- Xôi gấc
- Gà luộc
- Hạnh nhân xào
- Nộm
- Thịt quay
- Giò lụa hoặc giò xào
- Nem rán
- Chả quế
Tinh hoa ẩm thực trong mâm cỗ Tết – 8 đĩa truyền thống8 bát đặc sắc gồm:
- Bát vây cá
- Măng lưỡi lợn hầm chân giò
- Bóng bì nấu thanh
- Mực om
- Nấm thả thanh mát
- Chim câu hầm thuốc bắc
- Gà ác tần bổ dưỡng
- Miến nấu lòng gà
Hương vị ngày Tết – 8 bát tinh túy trong mâm cỗ cổ truyềnMâm cỗ Việt xưa luôn dồi dào và đẹp mắt, không chỉ thể hiện qua hương vị mà còn được chăm chút từng sắc màu. Ngày nay, mâm cỗ Tết đã có nhiều biến đổi, phản ánh nét giao thoa giữa truyền thống và hiện đại.
Thông thường, mâm cỗ ngày Tết không thể thiếu ba loại nước chấm cơ bản, góp phần làm đậm đà hương vị món ăn.
- Một bát nước mắm nguyên chất pha cùng tỏi và ớt.
- Một bát nước chấm dùng riêng cho món nem rán.
- Một đĩa muối trộn tiết canh, tiêu, lá chanh, chanh và ớt.
Ngày nay, mâm cỗ Tết hiện đại đã có nhiều đổi mới với các loại nước chấm phong phú, nhằm đáp ứng đa dạng khẩu vị từng gia đình như:
- Sốt mayonnaise
- Nước chấm xì dầu
- Tương ớt cay nồng…
Bên cạnh đó, nhiều gia đình còn thêm vào mâm cỗ các món ăn phương Tây như:
- Dăm bông thơm béo
- Xúc xích đậm đà
- Lạp xưởng xá xíu hấp dẫn,…
Tuy vậy, những món ăn truyền thống vẫn luôn giữ vị trí chủ đạo và không thể thiếu trong mỗi mâm cỗ Tết.
- Bánh chưng vuông vức
- Dưa hành chua dịu
- Thịt gà luộc vàng óng
- Xôi gấc đỏ thắm
- Nộm tươi ngon
- Nem rán giòn rụm.
Mâm cỗ ngày Tết miền Bắc – sự cầu kỳ hòa quyện cùng sự tinh tế trong từng món ăn.
Mâm cỗ Tết miền Bắc được các bà mẹ, chị em nghiêm ngặt tuân thủ theo quy tắc 4 bát 4 đĩa (không tính nước chấm, dưa hành và xôi) – biểu tượng cho tứ trụ của trời đất (4 mùa, 4 phương). Những gia đình khá giả thường bày biện nhiều hơn, đôi khi mâm cỗ được xếp cao tới 2, 3 tầng.
Quy tắc 4 bát 4 đĩa hoặc số lượng lớn hơn tùy theo điều kiện gia đình được xem là nét đặc trưng truyền thống trong mâm cỗ Tết miền Bắc.4 bát chính thường bao gồm những món đặc sắc như:
- Canh bóng thả hòa quyện cùng chân tẩy và nước dùng gà thanh khiết
- Chân giò hầm măng khô đậm đà
- Mọc nấm thả cùng miến nấu lòng gà tinh tế.
4 đĩa tiêu biểu gồm những món truyền thống:
- Gà trống thiến luộc vàng ươm
- Nem rán giòn rụm
- Giò lụa (hoặc giò thủ, chả quế) thơm ngon
- Bánh chưng xanh đậm đà vị Tết
Nhiều gia đình còn thêm đĩa thịt đông – món đặc sản mang đậm hơi lạnh của ngày Đông miền Bắc.
Cách nấu thịt đông để có thành phẩm vừa mềm nhừ, lại trong suốt hấp dẫn.
Công thức nấu thịt đông gà đậm đà hương vị, thơm ngon khó cưỡng.
Nhiều gia đình miền Bắc còn thêm đĩa thịt đông – món ăn đặc sắc, biểu tượng của miền đất lạnh giá.Mâm tráng miệng trong mâm cúng miền Bắc rất phong phú với đa dạng các loại mứt Tết và trái cây như mứt quất, mứt gừng, mứt sen, ô mai mơ, hồng khô… Nổi bật là món chè kho thanh ngọt, nấu từ đậu xanh và đường, gần như không thể thiếu trên mâm cỗ.
Chè kho thơm ngọt được chế biến công phu từ đậu xanh hòa quyện cùng vị ngọt thanh của đường.Mâm cỗ Tết miền Trung giản dị mà chân thành, toát lên nét văn hóa đặc trưng của vùng đất này.
Dưới tiết trời khắc nghiệt và khí hậu đặc thù, miền Trung thể hiện tinh thần tiết kiệm qua cách bày biện món ăn: mỗi loại một ít, được đặt khéo léo trên chiếc mâm tròn, chia sẻ cùng nhau.
Những món ăn truyền thống đặc trưng trong mâm cỗ Tết miền Trung bao gồm:
- Gà luộc
- Thịt heo
- Bánh tét
- Nem chua
- Dưa hành
- Ram cuốn,…
Bên cạnh đó, người miền Trung còn chú trọng bảo quản nên thường chuẩn bị các món mặn như thịt kho, tôm rim, gà rán, nem, thịt ngâm nước mắm,…
Người miền Trung đặc biệt ưa chuộng các món cuốn, không thể thiếu thịt luộc, cá hấp cuốn bánh tráng, nem lụi,… trong mâm cỗ.
Mâm cỗ Tết miền Trung mang đậm dấu ấn giản dị nhưng tinh tế.Mâm cỗ ngày Tết miền Nam nổi bật với phong cách phóng khoáng, không cầu kỳ về hình thức.
Khác biệt với các vùng miền, miền Nam được thiên nhiên ưu đãi với đa dạng đặc sản và trái cây, khiến mâm cỗ Tết trở nên phong phú và thoáng đãng hơn về cách bày biện.
Mâm cỗ Tết miền Nam nổi bật với sự đa dạng và thoải mái, không gò bó vào hình thức truyền thống.Món ăn không thể thiếu trong mâm cúng Tết miền Nam chính là thịt kho trứng (thịt kho tàu), thường được kho trong một nồi lớn để dùng suốt nhiều ngày. Bên cạnh đó, canh khổ qua nhồi thịt cũng rất phổ biến với ý nghĩa mọi gian khó sẽ qua đi để đón chào một năm mới an lành, hạnh phúc.
Mâm cỗ Tết miền NamNgoài hai món chủ đạo trên, người miền Nam còn chuẩn bị thêm nhiều món khác như:
- Gà luộc
- Chả giò
- Gỏi ngó sen
- Tôm khô củ kiệu và đặc biệt là bánh tét.
Bánh tét miền Nam đa dạng về nhân, có các loại nhân đậu xanh, đậu đen, chuối, dừa,… Một số gia đình còn thêm chả lụa, giò thủ, lạp xưởng tùy khẩu vị.
Dù mâm cỗ và cách bày trí ở ba miền có nhiều khác biệt về món ăn, hình thức và nguyên tắc, nhưng tất cả đều thể hiện giá trị thiêng liêng và nét văn hóa sâu sắc của người Việt.
Chọn mua thịt heo tươi ngon tại Tripi - Bí quyết tạo nên những món ăn đậm đà hương vị Tết Việt.
Tripi - Đối tác tin cậy cho mọi bữa ăn ngày xuân.
Du lịch
Ẩm thực
Khám phá
Đi Phượt
Vẻ đẹp Việt Nam
Chuyến đi
