6 Bài soạn "Thực hành tiếng Việt trang 17" (Ngữ văn 7 - SGK Kết nối tri thức) ấn tượng nhất

Khám phá cách mở rộng trạng ngữ bằng cụm từ

Câu 1 (trang 17 sgk Ngữ văn 7 Tập 1):

Phân tích cặp câu sau để thấy rõ hiệu quả của việc mở rộng trạng ngữ:

a.

- Hôm qua, nước dâng nhanh.

- Suốt từ chiều hôm qua, nước dâng lên nhanh chóng.

(Nguyễn Quang Thiều, Bầy chim chìa vôi)

b.

- Trong phòng, tranh thí sinh treo kín tường.

- Trong căn phòng rộng ngập tràn ánh sáng, những bức tranh thí sinh phủ kín bốn bức tường.

(Tạ Duy Anh, Bức tranh của em gái tôi)

c.

- Qua đêm, trời đổi gió bấc, lạnh như giữa đông.

- Sau một đêm mưa rào, trời chuyển gió bấc, cái rét bất ngờ khiến ngỡ như giữa mùa đông giá lạnh.

(Thạch Lam, Gió lạnh đầu mùa)

d.

- Trên lô cốt, người phụ nữ phơi thóc.

- Trên nóc lô cốt cũ cạnh xóm nhỏ, người phụ nữ trẻ đang phơi thóc vàng.

(Trần Hoài Dương, Miền xanh thẳm)

Nhận xét:

- Câu a1, b1, c1, d1: trạng ngữ ngắn gọn.

- Câu a2, b2, c2, d2: trạng ngữ được mở rộng chi tiết.

→ Việc mở rộng trạng ngữ giúp khung cảnh hiện lên sinh động, cụ thể hơn.

Câu 2 (trang 18 sgk):

Thực hành mở rộng trạng ngữ:

- Câu gốc: Trên cành, chim sơn ca hót.

- Câu mở rộng: Trên cành bằng lăng tím ngắt, đôi chim sơn ca véo von.

→ Trạng ngữ mở rộng giúp xác định rõ vị trí và tạo hình ảnh sống động.

Khám phá sức biểu cảm của từ láy

Câu 3 (trang 18 sgk):

Phân tích từ láy:

- "Xiên xiết": miêu tả dòng nước chảy xiết.

- "Bé bỏng": gợi hình ảnh chim non yếu ớt.

- "Mỏng manh, run rẩy": diễn tả đàn chim non yếu ớt trong gió.

KHÁM PHÁ CÁCH MỞ RỘNG TRẠNG NGỮ

Câu 1: Phân tích trạng ngữ trong các ví dụ sau:

a. Lúc hai giờ sáng, Mon chợt tỉnh giấc.

b. Từ chiều hôm qua, nước đã dâng lên nhanh chóng.

Thử rút gọn trạng ngữ và nhận xét sự thay đổi ý nghĩa:

Phân tích:

→ Việc rút gọn làm mất đi tính chính xác về thời gian.

Câu 2: So sánh hiệu quả mở rộng trạng ngữ:

a. - Trong phòng, tranh treo kín tường.
- Trong căn phòng rộng ngập ánh sáng, những bức tranh phủ kín tường.

b. - Qua đêm, trời đổi gió bấc.
- Sau một đêm mưa rào, trời chuyển gió bấc đột ngột.

c. - Trên lô cốt, người phụ nữ phơi thóc.
- Trên nóc lô cốt cũ ven xóm, người phụ nữ trẻ phơi thóc vàng.

Câu 3: Thực hành mở rộng trạng ngữ:

- Câu gốc: Đêm qua, trời mưa.
- Mở rộng: Suốt đêm qua, trời đổ mưa tầm tã.

PHÂN TÍCH TỪ LÁY

Câu 4: Tác dụng từ láy:

1. "Xiên xiết": Diễn tả dòng chảy mạnh, dữ dội
2. "Bé bỏng": Gợi hình ảnh nhỏ bé, đáng yêu
3. "Mỏng manh, run rẩy": Miêu tả sự yếu ớt, non nớt

Phân tích trạng ngữ (trang 17, SGK Ngữ văn 7 tập 1)

Xác định và rút gọn trạng ngữ trong các câu sau:

a. Khoảng hai giờ sáng, Mon chợt tỉnh giấc

b. Suốt từ chiều hôm qua, nước đã dâng lên nhanh chóng

Nhận xét: Việc rút gọn trạng ngữ làm giảm tính chính xác về thời gian và mức độ của sự việc.

So sánh hiệu quả mở rộng trạng ngữ:

a. - Trong phòng, tranh treo kín tường
- Trong căn phòng rộng ngập ánh sáng, những bức tranh phủ kín bốn bức tường

b. - Qua đêm, trời đổi gió bấc
- Sau một đêm mưa rào, trời chuyển gió bấc đột ngột

c. - Trên lô cốt, người phụ nữ phơi thóc
- Trên nóc lô cốt cũ ven xóm, người phụ nữ trẻ đang phơi thóc vàng

Thực hành: Đặt câu có trạng ngữ và mở rộng:
- Câu gốc: Sáng, bà ngoại đưa em đi chợ
- Mở rộng: Sáng hôm nay trời trong xanh, bà ngoại đưa em đi chợ huyện

Phân tích từ láy:
- "Xiên xiết": diễn tả dòng chảy mạnh
- "Bé bỏng": gợi hình ảnh nhỏ bé, non nớt
- "Mỏng manh, run rẩy": miêu tả sự yếu ớt, rung động

Hướng dẫn phân tích ngữ pháp

Phương pháp: Vận dụng kiến thức về trạng ngữ và từ láy

Thực hành:

- Đặt câu: Sáng sớm, bà ngoại dẫn cháu đi chợ
- Mở rộng: Trong buổi sáng tinh mơ se lạnh, bà ngoại ân cần dắt tay cháu đi chợ huyện

Phân tích từ láy:
"Mỏng manh" - gợi tả hình ảnh đôi cánh chim mềm mại, yếu ớt một cách sinh động và giàu hình tượng.

Phân tích mở rộng trạng ngữ

Câu 1: Các cặp câu a, b, c, d đều có trạng ngữ, nhưng câu thứ hai được mở rộng chi tiết hơn.

- Tác dụng: Giúp xác định rõ thời gian, không gian sự việc, làm câu văn sinh động và cụ thể hơn.

Câu 2: Thực hành mở rộng trạng ngữ:

- Câu gốc: Sáng, em đi chơi

- Mở rộng: Buổi sáng tinh mơ ngày hôm qua, em háo hức đi chơi

→ Giúp xác định chính xác thời điểm diễn ra sự việc.

Khám phá sức biểu cảm của từ láy

Câu 3: Từ láy giúp:

- Nhấn mạnh đặc điểm sự vật

- Gợi tả vẻ đẹp và trạng thái

- Tạo nhịp điệu mềm mại cho câu văn

Phân tích hiệu quả mở rộng trạng ngữ

Câu 1: So sánh các cặp câu:

a. - Hôm qua, nước dâng nhanh
- Suốt từ chiều hôm qua, nước dâng lên nhanh chóng

→ Trạng ngữ mở rộng giúp xác định chính xác thời điểm

b. - Trong phòng, tranh thí sinh treo kín tường
- Trong căn phòng rộng ngập ánh sáng, những bức tranh phủ kín tường

→ Trạng ngữ mở rộng miêu tả không gian chi tiết

c. - Qua đêm, trời đổi gió bấc
- Sau một đêm mưa rào, trời chuyển gió bấc đột ngột

→ Trạng ngữ mở rộng giải thích nguyên nhân thời tiết

d. - Trên lô cốt, người phụ nữ phơi thóc
- Trên nóc lô cốt cũ ven xóm, người phụ nữ trẻ đang phơi thóc vàng

→ Trạng ngữ mở rộng xác định vị trí cụ thể

Câu 2: Thực hành mở rộng trạng ngữ:

- Câu gốc: Buổi chiều, chúng tôi thả diều
- Mở rộng: Vào buổi chiều lộng gió, lũ trẻ chúng tôi hồ hởi thả diều trên cánh đồng

Khám phá sức biểu cảm của từ láy:

- "Xiên xiết": gợi dòng nước chảy xiết
- "Bé bỏng": tả hình ảnh nhỏ bé, yếu ớt
- "Mỏng manh": diễn tả đôi cánh mềm mại, yếu ớt